Metter sut protecziun

Berg und WasserIn cumbat sur plirs onns per in’indemnisaziun commensurada per desister sin il project dall’ovra Greina cun la sperdita da racav che seresulta ordlunder e per metter la Greina sut schurmetg suonda. Las vischnauncas da Vrin e Sumvitg vulan buca purtar sezzas las consequenzas dalla desistenza e pretendan ina cumpensaziun. Quellas stentas vegnan sustenidas da differentas varts.

Il Cussegl federal refusescha muort munconza dalla basa legala tuttas moziuns dil parlament. En rama dalla revisiun dalla lescha davart la protecziun dallas auas pretenda ina gruppa da parlamentaris da serrar la largia dalla lescha. El medem mument vegn l’idea davart in „rap da cuntrada“ (moziun Mäder) sco instrument da finanziaziun lantschada. Quella idea vegn refusada dil parlament. Perencunter secunvegnan las partidas suenter ina liunga procedura d’eliminaziun da differenzas sin ina determinaziun ella lescha davart la protecziun dallas auas. Ils 17 da matg 1992 approbescha il pievel Svizzer la revisiun da questa lescha. La basa legala per la sligiaziun dil cass Greina ei consequentamein avon maun ed in’ordinaziun sa vegnir elaborada. Miez digl onn 1993 arva il Cussegl federal ina procedura da consultaziun. En connex cun mesiras da spargn vul il Cussegl federal strihar la determinaziun davart contribuziuns da cumpensaziun cun resalva dallas empermischuns allas duas vischnauncas Vrin e Sumvitg (sligiaziun speciala cass Greina).

BergSilsuenter ha il Cussegl federal relaschau ils 15 d’october 1992 l’ordinaziun pertuccont l’indemnisaziun da cumpensaziun tier sperditas da diever da forza idraulica. La vischnauncas preparan ensemen cun igl uffeci federal per economia d’aua ils documents per la damonda pertuccont la cumpensaziun dallas sperditas ed inoltreschan quel la fin december 1995 ensemen cun il cantun Grischun tier igl uffeci federal. El medem mument vegn contrahau davart la repartiziun enteifer il cantun. Ils 29 da november debattescha il Cussegl grond davart ina eventuala cessiun da sia cumpart en favur dallas duas vischnauncas. L’entschatta 1996 ha liug ina discussiun cun Cusseglier federal Moritz Leuenberger. Questa discussiun procura per in’entelgientscha pertuccont la repartiziun dalla summa da cumpensaziun.  
FlussIl departament federal da traffic ed energia relai ina disposiziun la quala cuntegn ils puncts principals dalla sligiaziun, en special la repartiziun dalla summa da cumpensaziun. Las vischnauncas approbeschan questa disposiziun ed il contract. Las radunonzas communalas dallas duas vischnauncas concludan definitivamein da metter sut schurmetg la Greina.

Protecziun activa digl ambient

Las vischnauncas da Vrin e Sumvitg ston entras la cessiun dall’ovra electrica Greina desister sin grondas entradas. Malgrad quei svilup negativ pertuccont las finanzas vulan las vischnauncas mantener la cuntrada dalla Greina ed exequir lur rolla da pionier. Cun mesiras beindrizzadas s’engaschan las vischnauncas per la protecziun dalla natira e dalla cuntrada.